Cmentarz parafialny i kaplica

Name: Parafia p.w. św. Marii Magdaleny w Tuchowiczu
Price range: $$

Oraz inne miejsca pochówków

Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że na terenie parafii Tuchowicz znajduje się kilka większych i mniejszych cmentarzy. Najdawniejsze miejsca pochówków pochodzą z 1764 roku. (tego roku sięgają najstarsze zachowane księgi zgonów).

Świątynia i cmentarz przykościelny

W 1764 roku zmarłych grzebano w świątyni, a także na cmentarzy przykościelnym. W obrębie świątyni grzebano szlachetnie urrodzonych, mieszczan, dobrodziejów parafii oraz zamożnych parafian. Wśród pochowanych podposadzą świątyni są także dzieci, m.in. córka organisty.

Równocześnie pochówków dokonywano na cmentarzy przykościelnym. Istaniły tam conajmniej 3 rzędy grobów. Do dziś dnia zachowały się 3 duże groby: Rozalii Hemplowej z Dmochowskich, Joachima Hempla i prawdopodobnie Anastazji Sosnowskiej z Dmochowskich.

Cmentarz w polu

Obecny cmentarz "w polu" został założony na przełomie 1828 i 1829 roku na gruntach przekaznych przez ówczesnego właściciela miasteczka Joachima Hempla. Do dnia dziesiejszego powierzchnia cmentarza wielokrotnie się zwiększała.

Współcześnie cmentarz można podzielić na kilka sektorów. Od dwóch bocznych bram przez środek niekropolii przebiega aleja, przy której znajduje się większość grobów osób zasłużonych dla parafii oraz poległych w II wojnie światowej.

Na części nieogrodzonej, przylegającej do właściwego cmentarza w latach 30tych XX wieku dokonano kilkudziesięciu pochówków. Nie są, to jak możnaby przypuszczać, groby samobójców, lub ludzi wyjętych spod prawa. W I połowie XX wieku zaczęło brakować miejsca na pochówek w obrębie murów nekropolii, próbowano, więc powiększyć jej teren właśnie o tereny przylegające do niej od strony północno wschodniej. Prawdopodobnie z powodu nachodzenia wody, pochówków tych zaniechano. Część grobów to jedynie usypane kopczyki, na niektórych znajdują się krzyże, a niektóre, jak np grób czternastoletniej Kamilii Maciaszek zmarłej w 1930 roku nie różnią się niczym od nagrobków w obrębie murów.

Kaplica cmentarna

Była ona wykorzystywana do nabożeństw podczas remontu drewnianej świątyni, a także po jej pożarze, do czasu budowy nowego kościoła.

W krypcie pod kaplicą znajdują się 3 trumny: ks. Adama Byszewskiego, jego matki oraz siostry.

W 1935 roku proboszcz Pniewski prosił o zgodę na poświęcenie świątyni, ponieważ nie zachowały się żadne dokumenty świadczące o tym, że była ona poświęcona wcześniej. 13 września 1935 wydano dekret erygujący kaplicę pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

W latach 2025-2026 odbył się remont zabytkowej kaplicy pw. Podwyższenia Krzyża Świętego znajdującej się na cmentarzu parafialnym w Tuchowiczu. Inwestycja została zrealizowana dzięki dofinansowaniu z Rządowego Programu Polski Ład.

Zakres przeprowadzonych prac:
Prace trwały od jesieni do końca lutego i były prowadzone pod stałym nadzorem bialskiego konserwatora zabytków – od etapu projektu aż po realizację.

W ramach inwestycji wykonano:

remont fundamentów, ścian oraz konstrukcji drewnianej,
odnowienie krypty,
renowację podłóg, sufitów i schodów prowadzących na chór,
naprawę więźby dachowej,
wymianę drzwi oraz odnowienie stolarki okiennej,
modernizację instalacji elektrycznej,
montaż monitoringu.

Całkowity koszt inwestycji wyniósł około 1,1 mln zł.

Ocalony zabytek i świadek historii
Kaplica znajdowała się w bardzo złym stanie technicznym i groziła zawaleniem. Jak podkreśla proboszcz parafii św. Marii Magdaleny w Tuchowiczu, ks. kan. Bogusław Mich, jej remont pozwolił ocalić dziedzictwo wielu pokoleń mieszkańców.

Obiekt od lat pełni ważną funkcję religijną i społeczną. Odprawiane są w nim msze święte, szczególnie w uroczystość Wszystkich Świętych oraz w Dzień Zaduszny. W ołtarzu znajduje się krucyfiks z figurą Chrystusa oraz cytat z Księgi Hioba:
„Zmiłujcie się nade mną, wy, przyjaciele moi”.

W ramach remontu wnętrze kaplicy zostało również wyposażone w nowe ławki dla wiernych.

Modernizacja cmentarza
Oprócz renowacji kaplicy przeprowadzono także prace przy bramach cmentarza, co znacząco poprawiło estetykę całej nekropolii. Jak podkreśla proboszcz, miejsce pochówku zasługuje na godne i zadbane otoczenie, ponieważ spoczywają tam liczne pokolenia mieszkańców regionu, w tym osoby zasłużone, właściciele ziemscy oraz żołnierze.